Z tłumaczeniem gry nie ma problemu jeśli zastosuje się sposób tłumaczenia Czech Games Edition (wzięty z posta na BGG). Osobiście sprawdziłem i działa to bardzo dobrze.
Po pierwsze nie tłumaczymy wszystkiego od razu, tylko dzielimy to sobie na etapy:
1. pokrótce opowiadamy o czym jest gra, należy tu zaznaczyć, że gildie są ważnym jej elementem oraz że mamy w nich 3 rodzaje pozycji, które na początku zdobywamy wystawiając pionki,
2. każdy gracz wybiera początkowego pionka i zaznacza swój status w odpowiedniej gildii (niech każdy wybierze innego, bez wchodzenia w szczegóły, która gildia co robi),
3. tłumaczymy podział gry na rundy i epoki, jaka jest różnica między nimi i kiedy gra się kończy,
4. nadmieniamy, jakie surowce występują w grze, a każdy gracz wybiera dla siebie 3 różne; można tu zasugerować wzięcie saletry (bo pozwala zagrać dodatkową kartę), siarki przekształconej od razu w wino (bo pozwala wykarmić pionek przez dwie rundy) oraz żelaza (bo z pozostałych surowców jest najcenniejsze),
5. tłumaczymy, że na początku każdej rundy wybieramy po 4 karty akcji
6. każdy gracz bierze do ręki następujące karty: "Migrate", "Move", "Influence" and "Repeat", opowiadamy co robią te karty po zagraniu i jakie mamy możliwości (jakby jakiś gracz pytał o pozostałe karty to mówimy, że w pierwszej rundzie i tak byłyby one w większości bezużyteczne),
7. rozgrywamy pierwszą rundę gry: jeśli ktoś zagra powtórzenie akcji ruchu tłumaczymy jak działa tor "Epic voyage"; jeśli gracz podczas wykonywania akcji ma na planszy pionek pozwalający uzyskać dodatkowy efekt z tej akcji, tłumaczymy co może zrobić dodatkowo),
8. przed drugą rundą tłumaczymy na czym polegają karty "Tax", "Explore" oraz "Improve" (jeśli ktoś ma żeton terenu tłumaczymy w jaki sposób może go wykorzystać i jaka jest różnica między chłopem a poddanym)
9. następnie tłumaczymy kartę "Harvest" oraz kartę "Guild" w ogólnym zarysie a także co nam dają poszczególne akcje "Trade" (te dostępne dla wszystkich),
10. rozgrywamy drugą rundę; gdy ktoś zagra kartę "Guild" tłumaczymy jakie ma inne możliwości poza akcją "Trade"; jeśli mamy cierpliwych graczy, możemy wytłumaczyć tu wszystkie akcje i w jaki sposób surowce przepływają z gildii do gildii (warto tu zaznaczyć, że jest to jeden z głównych sposobów zdobywania punktów w tej grze),
11. na początku trzeciej rundy tłumaczymy karty "Conquer", "Defend" a na koniec rundy jak działają beczki z winem
12. takie elementy jak "Military service", "Royal Writs", "Ferryboat routes", "Feudum" i inne szczegółowe elementy tłumaczymy w momencie gdy się pojawią lub w momencie, gdy wyda się nam to sensowne,
13. w tym momencie gracze powinni rozumieć jak działa większość mechanizmów w grze a my możemy odpowiedzieć na pytania jeśli coś jest niejasne.
Dzięki temu sposobowi udało mi się wytłumaczyć zasady gry małżonce, dla której słuchanie w skupieniu tłumaczenia gry dłuższego niż 10 minut jest niemożliwe. Pierwszą rundę gry zaczęliśmy dokładnie po 10 minutach z zegarkiem w ręku
![Smile :)](./images/smilies/icon_smile.gif)
Poza czasem tłumaczenia ograniczamy także ilość pytań w trakcie rozgrywki, ponieważ gra jest na tyle skomplikowana, że bez rozegrania tych kilku rund bardzo trudne jest zrozumienie w jaki sposób wszystko naprawdę działa. Oczywiście taka gra nie będzie optymalna pod względem punktów, ale w większości gier pierwsza rozgrywka taka nie jest.